Müzik sektöründe kadınların payı sadece %30

Müzik Cinsiyet Eşitliği Endeksi raporunda, kadınların hem sanatçı kadrolarında hem de menajerlik ve booking gibi karar mekanizmalarında azınlıkta kaldığı gözüküyor.

Müzik sektörünün arka planını, temsilciliklerini ve kadrolarını dijitalleştiren veri platformu ROSTR ile kadınların müzik endüstrisindeki varlığını güçlendirmeyi hedefleyen She Is The Music ortaklığında yayımlanan “Music’s Gender Parity Index” (Müzik Cinsiyet Eşitliği Endeksi) raporu, sektörün görünmeyen tarafındaki cinsiyet eşitsizliğini bir kez daha gözler önüne serdi.

500’den fazla müzik şirketi ve temsilciliğinin verileri incelenerek hazırlanan raporda; plak şirketleri, edisyon (publishing) firmaları, menajerlik ajansları ve booking ajanslarının kadrolarında yer alan kadın sanatçı oranının yalnızca %29,7 olduğu ortaya çıktı.

Sorunun Kaynağı Sahne Önü Değil, Sözleşme Masası

Rapor, müzik festivali kadrolarında ya da dijital dinleme listelerinde sıklıkla eleştirilen “kadın sanatçı azlığı” probleminin aslında çok daha önce —yani imza atılan sözleşmelerde ve temsil aşamasında— başladığını kanıtlıyor.

Arka plandaki temsil oranlarına bakıldığında tablonun vahameti daha net ortaya çıkıyor:

• Kadın Menajer Oranı: %26,7

• Kadın Booking Agent (Temsilci) Oranı: %25,9

Plak şirketi sözleşmelerinde de gerileme göze çarpıyor. 2023 yılında yeni imzalanan plak şirketi anlaşmalarında kadınların oranı %38,4 iken, bu oran 2026 ortası itibarıyla %34,3’e kadar gerilemiş durumda. Edisyon anlaşmalarında ise kadın yaratıcıların payı sadece %27,8.

She Is The Music Yürütücü Direktörü Laura Segura duruma dair şu değerlendirmede bulunuyor:

“Listelerde, festival sahnelerinde veya jeneriklerde gördüğümüz eşitsizlik ışıklar yanmadan çok önce başlıyor; her şey kiminle sözleşme imzalandığı, kimin temsil edildiği ve kime yatırım yapıldığıyla alakalı.”

Umut Veren Adım: “%50 Kulübü” (50% Club)

Tüm bu karamsar tabloya rağmen raporda olumlu gelişmeler de göze çarpıyor. ROSTR ve She Is The Music, kadrolarının en az %50’si kadınlardan oluşan 63 şirket ve profesyoneli kapsayan bir “%50 Kulübü” (50% Club) listesi duyurdu.

• Temsilci kadrolarında %55,6 kadın oranıyla TBA Agency,

• Menajerlik kulvarında %66,7 ile Sandbox Entertainment,

• Edisyon tarafında ise %68,8 ile Terrorbird, eşitlikçi yapılarıyla öne çıkan bağımsız aktörlerden bazıları.

Büyük ölçekli majör yapılarda ise CAA (%38,6), Universal Music Group (%34,2) ve Concord (%35,8) kendi kategorilerinde en yüksek kadın temsiline sahip kurumlar olarak sıralandı.

Peki Şimdi Ne Olacak?

Raporda, 2030 yılına kadar müzik endüstrisinde gerçek bir cinsiyet eşitliğine ulaşılabilmesi adına sektör devlerine 5 temel taahhüt sunuluyor. Büyüklük ya da ölçek fark etmeksizin yatırımların ve temsil fırsatlarının eşit dağıtılması gerektiği vurgulanırken, ROSTR da bu dönüşümü teşvik etmek amacıyla She Is The Music topluluğuna 63 bin dolarlık profesyonel üyelik desteği sağladığını açıkladı.

Özetle, kulislerde ve vitrinde daha fazla kadın ses duymak istiyorsak, değişimin önce menajerlik masalarında ve sözleşme kalemlerinde başlaması gerekiyor.